Afet Haberleşmesi
Haberleşmeyi afet anında değil, önceden planlayın.
Afet ve acil durumlarda telefon şebekelerinde yoğunluk, elektrik kesintileri veya altyapı sorunları yaşanabilir. Bu nedenle aile bireylerinin nasıl iletişim kuracağını, hangi yöntemleri kullanacağını ve doğrudan birbirine ulaşamadığında kime bilgi vereceğini önceden belirlemek önemlidir.
Haberleşmenin amacı uzun görüşmeler yapmak değil; güvende olduğunuzu, nerede bulunduğunuzu ve ne yapacağınızı kısa ve anlaşılır biçimde iletebilmektir.
Afetlerde Haberleşme Neden Zorlaşabilir?
Tek Bir İletişim Yöntemine Güvenmeyin
Şebeke Yoğunluğu
Çok sayıda kişinin aynı anda telefon görüşmesi yapmaya çalışması mobil haberleşme altyapısında yoğunluk oluşturabilir.
Altyapı Hasarı
Afetin büyüklüğüne göre telekomünikasyon, internet veya enerji altyapısında fiziksel hasarlar meydana gelebilir.
Elektrik Kesintileri
Telefon, modem, baz istasyonu veya evde kullanılan iletişim ekipmanlarının enerjiye erişimi etkilenebilir.
Batarya Sınırlaması
Elektrik erişiminin olmadığı bir ortamda telefon bataryası önemli bir kaynak haline gelir. Gereksiz kullanım, sonraki saatlerde iletişim kurma imkânınızı azaltabilir.
Bu nedenle afet haberleşmesinin temel ilkesi alternatiflerin olmasıdır.
Aile Haberleşme Planınızı Önceden Yapın
Herkes Aynı Planı Bilsin
Afet sırasında aile bireylerinin aynı yerde bulunacağını varsaymayın. Ev, okul, iş yeri veya farklı bölgelerde olabilirsiniz.
Ana İletişim Yöntemi
Aile içinde önce hangi yöntemin deneneceğini belirleyin: SMS, mesajlaşma uygulaması veya gerekli durumda kısa telefon görüşmesi.
Şehir Dışı Ortak İrtibat Kişisi
Afet bölgesi dışında yaşayan güvenilir bir kişiyi ortak irtibat noktası olarak belirleyin. Doğrudan birbirinize ulaşamadığınızda herkes aynı kişiye durum bilgisi bırakabilir.
Buluşma Noktaları
Ana ve alternatif buluşma noktalarınızı önceden belirleyin. İletişim tamamen kesilirse aile bireylerinin ne yapacağını herkes bilsin.
İletişim Bilgilerinin Yazılı Kopyası
Önemli telefon numaralarını yalnız telefonunuzda saklamayın. Şehir dışı irtibat kişisini ve temel iletişim bilgilerini yazılı olarak da bulundurun.
Önce Mesajlaşmayı Tercih Edin
Kısa, Açık ve Faydalı Bilgi Gönderin
Afet sonrasında yalnız “İyi misin?” diye art arda arama yapmak yerine, tek mesajla temel durum bilgisini paylaşın.
Mesajınız kısa olmalı ve karşı tarafın bilmesi gereken üç şeyi mümkünse içermelidir:
Durumunuz + bulunduğunuz yer + sonraki hareketiniz
Örnek kısa durum mesajı:
“İyiyim. Evden çıktım. Yakındaki toplanma alanına gidiyorum. Telefonum açık; acil değilse aramayın.”
veya
“İyiyim. İş yerindeyim. Tahliye bekliyoruz. Bir değişiklik olursa mesaj atacağım.”
Telefon Görüşmelerini Kısa Tutun
Sesli Aramayı Gerektiğinde Kullanın
Hayati bir ihtiyaç, acil yardım veya mesajla çözülemeyecek önemli bir durum yoksa uzun telefon görüşmelerinden kaçının.
Arama yapmanız gerekiyorsa konuşmayı kısa tutun ve yalnızca gerekli bilgileri aktarın.
YAP
Kısa konuş.
Önce konum ve durum bilgisini ver.
Gerekliyse bir sonraki hareketini söyle.
YAPMA
Aynı kişiyi tekrar tekrar arama.
Uzun sohbet yapma.
Şebeke yoğunluğunu artıracak gereksiz görüşmeler yapma.
Telefon Bataryasına Dikkat Edin
Enerjiyi Haberleşmenin Bir Parçası Olarak Planlayın
Powerbank
Afet çantanızda şarj edilmiş bir powerbank ve telefonunuza uygun kablo bulundurun.
Ekran ve Uygulamalar
Ekran parlaklığını azaltın ve gerekli olmayan uygulamaları kapatın.
Düşük Güç/Tasarruf Modu
Gerektiğinde telefonun güç tasarrufu özelliklerini kullanın.
Gereksiz Kullanımı Azaltın
Uzun video izleme, sürekli sosyal medya yenileme veya bataryayı hızla tüketen işlemlerden kaçının.
Powerbank de hazırlığın bir parçasıdır; boş bir powerbank fayda sağlamaz. Düzenli olarak şarj durumunu kontrol edin.
İnternet Varsa Akıllıca Kullanın
Veri Tabanlı İletişim Alternatif Olabilir
Mobil veri veya Wi-Fi erişiminin çalıştığı durumlarda mesajlaşma uygulamaları, SMS'e ek bir iletişim yolu sağlayabilir.
Ancak internet bağlantısının her afet sırasında çalışacağını varsaymayın. Planınızda hem internetli hem internetsiz seçenekler bulunmalıdır.
HAYAT 112'yi Önceden Tanıyın
Acil İhbar İçin Dijital Alternatif
HAYAT 112 Acil Mobil İhbar Uygulaması, acil durum ihbarlarının konum bilgisiyle 112 sistemine iletilmesini sağlayan resmî bir platformdur.
Uygulama üzerinden sesli ihbarın yanı sıra konum, fotoğraf ve kısa video gibi bilgiler de iletilebilir; önceden belirlenen acil durum kişileri sisteme eklenebilir.
Acil ihbar uygulamaları, aile içi haberleşmenin yerine geçmez. Aile planı ile acil yardım iletişimini ayrı düşünün.
Resmî Bilgiyi Takip Edin
Bilgi Kirliliğini Haberleşmenin Bir Riski Olarak Görün
Afet sırasında yalnızca iletişimin kesilmesi değil, yanlış bilginin hızlı yayılması da ciddi bir sorun olabilir.
Tahliye, yol durumu, toplanma alanları, yardım çağrıları ve yeni risklerle ilgili bilgileri mümkün olduğunca yetkili kurumların resmî kanallarından doğrulayın.
Kaynak türleri:
AFAD
112
Valilik
ilgili belediye
yetkili kamu kurumları
Sosyal Medyada Sorumlu Davranın
Paylaşmadan Önce Doğrulayın!
Eski Görüntüleri Yeniden Dolaşıma Sokmayın
Tarihini ve yerini bilmediğiniz fotoğraf veya videoları güncel afet görüntüsü gibi paylaşmayın.
Teyitsiz Yardım Çağrılarını Yaymayın
Adres, kişi veya ihtiyaç bilgisi doğrulanmamış çağrıları çoğaltmak gerçek yardım taleplerinin görünürlüğünü azaltabilir.
Kişisel Verileri Koruyun
Yaralıların kimlik bilgilerini, telefon numaralarını, sağlık bilgilerini veya özel görüntülerini gereksiz yere açık biçimde paylaşmayın.
Resmî Açıklamayı Bekleyin
Özellikle yeni tehlike, tahliye, baraj, tsunami veya benzeri kritik iddialarda yetkili kurumların doğrulamasını esas alın.
Küçük Bir Haberleşme Seti Hazırlayın
İletişim Araçlarınızı Afet Çantanıza Dahil Edin:
✓ Telefon
✓ Şarj edilmiş powerbank
✓ Uygun şarj kablosu
✓ Yedek pil gerekiyorsa
✓ Pilli radyo
✓ Önemli telefon numaralarının yazılı kopyası
✓ Şehir dışı irtibat kişisinin bilgileri
✓ Buluşma noktalarının yazılı bilgisi
Haberleşme Öncelik Sırası
Afet Sonrasında Haberleşirken
1. Önce kendi güvenliğinizden emin olun.
2. Ailenize kısa durum mesajı gönderin.
3. Gereksiz sesli aramalardan kaçının.
4. Telefon bataryasını koruyun.
5. Resmî bilgileri takip edin.
6. Gerçek bir acil yardım ihtiyacında 112'yi kullanın.